وقتی احوال امامان علیهمالسلام را در هر دو سطح بررسی میکنیم، در سطح نخست (نگاه جزءگرا به زندگانی هریک از ائمه بدون توجه به دیگر امامان) به تفاوتهایی در حالات و ناهمخوانیهایی در رفتار و تناقضهایی شکلی میان نقشهای امامان (ع) برخواهیم خورد؛ امام حسن (ع) با معاویه صلح میکند، حال آنکه امام حسین (ع) با یزید میجنگد تا کشته میشود. اما وقتی در سطح دوم میکوشیم تا ویژگیهای عمومی و نقش مشترک امامان (ع) بهعنوان یک کل را کشف کنیم، تمامی آن تفاوتها و تناقضها از میان خواهد رفت؛ زیرا نگرش در این سطح آشکار میسازد که این تفاوتها تعبیرهایی گوناگون از حقیقتی یگانه هستند و این گوناگونی تعبیر تنها از آن رو رخ نموده که شرایط و ملزومات هر امام و نیز قضایای اسلامی و شیعی در دوره هر امام با شرایط و ملزومات دوره امام دیگر تفاوت داشته است. [شهید محمدباقر صدر، امامان اهلبیت علیهمالسلام، ص ۱۲۰]